مسئولیت پذیری، حلقه مفقوده مهارت زندگی

مسئولیت پذیری دارید یا خیر؟

مسئولیت پذیری در دوستان و آشنایان شما چقدر است؟

هر وقت با فامیل و دوستان نشست و برخاستی داریم، یا در تاکسی و اتوبوس و خیابان با افراد هم صحبت می‌شویم، حرف های تکراری زیادی به گوش ما می‌رسد، مثل‌اینکه:

کی می خواهد مملکت درست پشه؛

همش کار خودشونه،

این‌همه منابع کشور داره، چرا مردمش بی پولن،

بدبختی ما به خاطر آقازاده‌هاست و…

یکی از خوشگل‌ترین نوع بهانه‌ها هم، ما شانس نداریم هست، اون ها که پول دارن و به‌جایی رسیدن و درس خوندن شانس دارند.

یک سال، چند تا از پسر های اقوام در کنکور شرکت داشتند، تفاوت رتبه کنکور دو نفر از آنها خیلی بود؛ وقتی با هاشون تماس گرفتم تبریک بگم، فردی که رتبه پایین تری به‌دست آورده بود جمله جالبی گفت: ما این شانس‌ها نداریم رتبه خوب قبول بشیم.

علت عدم مسئولیت‌پذیری

مسئولیت پذیری

این نوع تفکر ریشه در دوران کودکی تا مدرسه و دانشگاه دارد و به نوعی مسیر عصبی این نوع نگاه در ذهن‌ها تشکیل شده است.

پیشنهاد میکنم فیلمی در آپارت را که در مورد مسیر عصبی است حتما تماشا کنید.

به دوران کودکی و رفتار پدر و مادرها نگاه کنید، اکثر تعارض‌ها و بحث‌ها با محوریت یک موضوع است:

ثابت شود چه کسی مقصر است.

مداوم انگشت اتهام به سمت دیگری است تا ثابت کند طرف مقابل مقصر است. دریغ از اینکه چهار انگشت دیگر افراد به سمت خود او اشاره دارد.

طنز جالب معروفی است که: در خانه‌ها هر وقت پای پدری به لیوان بخورد فریاد می زند که چه کسی لیوان را این وسط گذاشته است؛ ولی زمانی که پای بچه‌ها به یک وسیله مثل همان لیوان می‌خورد فریاد می زند  که مگه کوری و لیوان رو نمی بینی.

همین موضوع را به جامعه بسط و گسترش دهید، در زمان های خاصی مثل انتخابات با تعصب از یک فرد دفاع می‌کنیم و بعد از انتخابات که خرابکاری انجام شد، تو جملاتی که هر کی بود همین می‌شد و اصلاً دست این بنده خدا نیست و از جای دیگر برنامه‌ریزی می‌شود و … حتی به انتخاب خود هم احترام نمی‌گذاریم.

جالب این هست که رئیس‌جمهور، رئیس اداره‌ها و… نیز از این قاعده مستثنا نیستند، تمامی آنها برای اشتباهات خود اشاره به دولت یا رییس قبلی می‌کنند که مشکلات ریشه در کارهای اشتباه آنها دارد.

تمامی این موضوعات به یک کلمه ختم می‌شود:

عدم مسئولیت‌پذیری

چرا مسئولیت‌پذیری

مسئولیت پذیری

در تمامی کتاب های موفقیت و آموزش‌ها؛ جزو اولین نکاتی که به افراد آموزش داده و گفته می‌شود مسئولیت‌پذیری است.

تا زمانی که انسان‌ها مسئولیت زندگی و کارها و انتخاب های خود  را به دوش نگیرند؛ نمی‌توانند به سمت تغییر و موفقیت حرکت کنند.

در یکی از سخنرانی‌ها پرسش شد: چند درصد از مسئولیت رابطه زناشویی به عهده شماست؟

خیلی‌ها باقدرت و جدیت اشاره به پنجاه‌پنجاه کردند، واضح است هر دو طرف باید مسئولیت یکسانی را در مقابل یکدیگر داشته باشند، در غیر این صورت یک نفر از پا در می‌آید.

یک نفر جالب تر از همه پاسخ داد: پنجاه و یک، چهل و نه

استدلال جالبی هم داشت، اشتیاق شما برای انجام کار باید بیش از طرف مقابل باشد. آیا روابط بر اساس ازخودگذشتگی و بخشش ایجاد نمی شوند؟

اما سخنران با صراحت و کامل نوشت: ۱۰۰ به صفر.

شما باید تمایل داشته باشید ۱۰۰ درصد بدهید و انتظار صفر درصدی در مقابل آن داشته باشید. وی ادامه داد: تنها زمانی که حاضر باشید ۱۰۰ درصد مسئولیت را به عهده بگیرید تا یک رابطه را از نو بسازید، موفق خواهید شد. در غیر این صورت این رابطه همیشه در معرض آسیب از جانب فجایع مختلف است.

بله خیلی از ما این موضوع را انتظار نداشتیم.

پرسش: شما چند درصد مسئولیت در رابطه‌هایتان دارید؟ رابطه با همسر، فرزند و مردم و…

همین مفهوم و کلمه برای انسان‌ها کافی است تا زندگی خود را متحول کنند.

اگر همیشه در هر کاری ۱۰۰ درصد مسئولیت را بپذیرید، به‌صورت کامل تمام انتخاب‌هایی که دارید و برای هر اتفاقی که با آن مواجه می‌شوید، با مسئولیت‌پذیری، بهترین واکنش را می‌توانید از خود نشان دهید.

انتخاب مسئولیت‌پذیری به‌خودی‌خود به انسان قدرت و شجاعت می‌دهد.

دست‌به‌کار شوید: آخرین اشتباه خود را در ذهن مرور کنید و ببینید مسئولیت آن اشتباه را گردن چه کسی انداختید؟ به خود قول بدهید از الآن مسئولیت با خودتان است.

برای هر کاری که انجام می‌دهید مسئولیت کامل آن را به عهده بگیرید تا نحوه واکنش به آن موضوع را متفاوت انجام دهید.

توهم مسئولیت‌پذیری

مسئولیت پذیری

احتمالاً فکر می‌کنید مسئولیت زندگی‌تان را کاملاً بر عهده‌دارید. باید این سؤال را به خودتان پاسخ دهید: چند بارشده که ترافیک را عامل دیر رسیدن خود به محل قرار اعلام کردید؟ چند بار گفته‌اید حالتان خوب نیست چون با فرزندتان، همسرتان، همکارتان مشکل داشته‌اید؟ بنابراین و بنا بر سؤالات دیگری که در ذهن خود دارید شما مسئولیت صد در صدی زندگی خود را به عهده ندارید.

شاید بگویید که خب اینها را چطوری حل و فصل کنم، آنها را که نمی‌توانم تغییر دهم.

سؤال اینجاست که چند بار تلاش کردید با تغییر رفتار خود، آموزش دیدن و سایر موارد، مدل برخورد خود را با دیگران اصلاح کنید؟ چرا کمی زودتر حرکت نمی‌کنید تا به‌موقع به محل قرار برسید؟

شما به تنهایی مسئول کاری که می‌کنید، کاری که نمی‌کنید و حتی واکنش در برابر رخدادی که برای شما اتفاق افتاده است، هستید.

این طرز فکر قدرتمند، زندگی انسان‌ها را متحول خواهد کرد. شانس، موقعیت و دولت‌ها برای این طرز فکر اهمیتی ندارد. دست از متهم کردن دیگران بر می‌دارند و قدرت های نامحدود خود را فعال می‌کنند.

اولین موضوعی که در بحث موفقیت مثمر ثمر و مهم است، مسئولیت‌پذیری است.

انسان بعد از پایان زندگی خود نیز درگیر این موضوع است: در زمانی که انسان در دنیای باقی، قصد دارد مسئولیت کارهای خود را با اشاره به سمت شیطان از گردن خود باز کند، با پاسخ شیطان روبرو می‌شود که:

من دعوت کردم، خدا هم دعوت کرد و تو دعوت مرا لبیک گفتی و این انتخاب توست.

نتایجی که در دنیای باقی برای هر انسان دیده می‌شود، در واقع نتایج کارهای خود در این دنیاست و مسئولیت بر گردن هیچ کس جز خود فرد نیست؛ بنابراین راه موفقیت از مسیر مسئولیت‌پذیری می‌گذرد.

معنای مسئولیت‌پذیری

مسئولیت پذیری

مسئولیت‌پذیری یعنی  عهدی درونی از سوی فرد برای انجام مطلوب همه فعالیت‌هایی که بر عهده او گذاشته شده است. مسئولیت‌پذیر بودن یعنی پاسخگو بودن در برابر خودمان، کسی یا چیزی.

نتایج مسئولیت‌پذیری

افراد مسئولیت‌پذیر در رویارویی با مشکلات دچار سردرگمی نمی‌شوند.

۱- این‌گونه افراد به خاطر انعطاف‌پذیر بودن، تغییرات زندگی را پذیرفته و مشکلات را با صبر و حوصله از سر راه خود برمی‌دارند.

۲- افراد مسئولیت‌پذیر با اطرافیان و محیط سازگاری بیشتری دارند چون با کسب این مهارت به استقلال رسیده‌اند.

۳- رشد فکری شخصی رشد فکری شخص و شکوفایی استعدادهای از دیگر نتایج مسئولیت‌پذیری است.

۴- افراد مسئولیت‌پذیر توان بالایی برای انجام درست و به‌موقع کارها دارند.

۵- بسیاری از بی‌نظمی‌ها و به‌هم‌ریختگی برنامه‌ها، به خاطر عدم مسئولیت‌پذیری افراد است.

۶- افراد مسئولیت‌پذیر دارای اعتمادبه‌نفس بوده و فعال و پویا می‌باشند.

۷- افراد مسئولیت‌پذیر به‌جای مقصر دانستن دیگران یا توجیه شکست، آن را می‌پذیرند.

۸- افراد مسئولیت‌پذیر برای جبران ناکامی‌ها تلاش کرده و نسبت به امور محوله پاسخگو هستند.

۹- مسئولیت‌پذیری موجب هدفمند کردن فعالیت‌ها و برنامه‌ریزی برای دسترسی به اهداف از قبل تعیین‌شده می‌شود.

تقویت مسئولیت‌پذیری

مسئولیت پذیری

نتایج مطالعات گوناگون نشان داده است که خوشبختانه مسئولیت‌پذیری ارثی نیست، بلکه معنا و مفهومی قراردادی، اخلاقی و تربیتی است که می‌تواند در هر زمانی فراگرفته شود. به همین سبب روانشناسان راهکارهایی را برای افزایش مسئولیت‌پذیری ارائه کرده‌اند.

داوطلب مسئولیت‌ باشید

باید در موقعیت قرار بگیرید. به خاطر داشته باشید که احساس مسئولیت هنگامی در افراد به وجود می‌آید که به آنها مسئولیت داده شود. درعین‌حال فرد باید در مورد اثربخشی پاسخ‌هایش، بازخورد دریافت کند و در مورد راه‌های گوناگونی که در دیگر موقعیت‌ها مناسب هستند، اطلاعاتی داشته باشد. اگر از اشتباهات خویش درس بگیرید، عملکرد بهتری در آنچه انجام می‌دهید، به‌دست خواهید آورد.

 تصمیم گیر شوید

نتایج پژوهش‌های متعدد حاکی از آن است که بین مسئولیت‌پذیری و تصمیم‌گیری رابطه تنگاتنگی وجود دارد. توانایی اخذ تصمیم‌های درست، عامل عمده تکامل حس قدرت یا کنترل کردن شرایط زندگی خویش است. مردد و بی تصمیم بودن یک راه بی‌مسئولیت بودن است؛ بنابراین مهارت تصمیم‌گیری و حل مسئله را در خود تقویت کنید.

برنامه‌ریزی 

برنامه‌ریزی و تهیه فهرستی از کارها، اهداف و وظایفتان به شما کمک می‌کند تا به‌اندازه توانتان تلاش کنید و انتظارات غیرواقع‌بینانه‌ای از خودتان نداشته باشید. به‌علاوه مکتوب کردن اهدافتان سبب می‌شود که آنها را جدی‌تر بگیرید و برای نیل به آنها بیشتر تلاش کنید. به خاطر داشته باشید که رسیدن به اهداف بزرگ تنها از طریق برداشتن گام‌های کوچک و متوالی میسر است. هدفتان را به اهداف جزئی‌تر تقسیم کرده و پس از طی هر قدم به عبور از مرحله بعد بیندیشید.

به دیگران برنامه‌ریزی یاد بدهید

هر سال حداقل به یک نفر کمک کنید تا اهداف و برنامه‌هایش را مشخص کند. او را تشویق کنید تا فهرستی از اهداف بلندمدت خود تهیه‌کرده و گام‌های لازم برای رسیدن به این اهداف را یادداشت کند. هرچند وقت یک بار از او بخواهید که یادداشت‌هایش را به شما نشان دهد و بگوید چقدر به اهداف خود نزدیک شده است. به خاطر گام‌هایی که برداشته وی را تشویق کرده و او را درباره اشتباهاتش راهنمایی کنید.

عاشق آموزش شوید

شاید مدت‌هاست که می‌خواهید زبان خارجی خود را تقویت کنید یا کار با یک برنامه جدید حسابداری را بیاموزید. کار مفیدی که شما می‌خواهید انجام دهید چیست؟ اگر که این کار، کاری است که باید در گذشته به انجام می‌رسیده، اما تنها به دلیل خسته‌کننده بودن تا به حال به تعویق افتاده است، در قدم اول با خرید یک کتاب در آن مورد و با دقت مطالعه کردن آن شروع کنید تا انگیزه یادگیری در شما بالا رود.

هنگامی که فردی احساس مسئولیت کند، دیگر لزومی ندارد که دیگران به او بگویند که در هر موقعیتی چگونه عمل کند. افراد در نتیجه توجه به مقررات، ارزیابی تجربه‌های خویشتن و رسیدن به نتیجه‌گیری‌های واقع‌گرایانه آن تجربه‌ها، الگوی رفتاری مناسبی را اختیار می‌کنند. در حقیقت مسئولیت‌پذیری یعنی قابلیت پذیرش، پاسخگویی و به عهده گرفتن کاری که از کسی درخواست می‌شود و شخص حق دارد که آن را بپذیرد یا رد کند. وقتی فردی می‌خواهد مسئولیت را بپذیرد، باید برای او کاملاً مشخص شود که موضوع درخواست چیست و در برابر به عهده گرفتن آن چه چیزی به‌دست می‌آورد. مسئولیت انتخابی آگاهانه است، درست مثل قراردادی نانوشته که تمام اجزای آن برای فرد مشخص است.

راه‌های دیگر مسئولیت‌پذیری

مسئولیت پذیری

۱- دست از توجیه کردن خود بردارید و هر زمان این کار را کردید، به خودتان هشدار دهید.

۲- غرغر نکنید، هرچه شکایت کردید کافی هست، برای اصلاح کردن اقدام کنید.

۳- منابع مالی خود را مدیریت کنید. این‌جوری دیگر منتظر معجزه دولت و دیگران نیستید.

۴- اقدام کنید، فوری اقدام کنید.

در برنامه‌های خود ثابت‌قدم باشید، کارهای نصفه‌نیمه را تکمیل کنید. در برنامه بعدی که قرار است اجرا کنید تا آخر مسیر با تمام قوا حرکت کنید و به نتیجه برسید.

دست‌به‌کار شوید: هر کاری که به ذهنتان می‌رسد، لیست کنید.

اولویت‌بندی کنید

برنامه‌ریزی کنید

اقدام کنید

تا انتهای انجام فعالیت، دست از اقدام کردن بر ندارید.

تمرین، تنها راه ساخت عادت های قوی است، مسئولیت‌پذیری را تمرین کنید.

یک دیدگاه

  1. بازتاب:بدون پول ثروتمند شوید – مهدی رضایی پندری

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *